| TECHNIKI KOMUNIKACJI INTERPERSONALNEJ | |||||
| SŁUCHANIE | |||||
| Parafraza: powtórzenie własnymi słowami, tego, co powiedział rozmówca ≠ interpretowanie, wyciągani o wniosków (celem jest potwierdzenie, że zrozumiało się rozmówcę)„Powiedziałeś przed chwilą, że…” „Pozwól, że powtórzę to, co przed chwilą powiedziałeś…” |
Klaryfikacja:
uporządkowanie, podsumowanie informacji przekazanych przez rozmówcę (celem jest sprawdzenie, czy dobrze zrozumiało się rozmówcę”) „Jeżeli dobrze cię zrozumiałem, to…?” „Czy to znaczy, że….?” „Czy z tego, co mówisz mam wnioskować, że…? |
||||
| Pytania otwarte
pytania zamknięte („Czy…?”), pytania sugerujące („Pewnie się ze mną zgodzisz, że…”) „Co myślisz/sądzisz o pomyśle Bożeny? „Jak chciałbyś, aby wyglądał ten raport?” „Jaka jest twoja opinia na temat Marka?” Uwaga: pytanie „Dlaczego…?” może zostać odebrane jako oskarżenie. |
|||||
| KOMUNIKAT „JA” | |||||
| <Kiedy ty…/fakty, wydarzenia/>, <wtedy JA…/moja reakcja na fakty, wydarzenia/>
„Przesłałeś mi dane do raportu dwa dni po terminie, na który się umawialiśmy. Bardzo mi się to nie podoba, będę musiał dzisiaj dłużej zostać w pracy, aby ze wszystkim zdążyć.” „Kasiu, przeszkadza mi, że zostawiasz co jakiś czas brudne filiżanki na moim biurku. Tak było wczoraj, w zeszłym tygodniu też, w poniedziałek i wtorek.” ” Czy mogłabyś zacząć po sobie sprzątać. Wszystkich to irytuje, że zostawiasz wszędzie brudne filiżanki.” „Czuje się zdezorientowany, gdy milczysz przez wiele godzin. Twoja niezadowolona mina powoduje, że jest mi przykro, tym bardziej, że nie wiem, co spowodowało takie zachowanie.” „Znowu się obraziłaś? Naprawdę mogłabyś skończyć z tymi dąsami. Zachowuj się jak dorosły człowiek!” |
|||||
| KOMUNIKAT „DOROSŁEGO” | |||||
| „Zamierzam…”
„Zdecydowałem…” „Postanowiłem…” „Planuję…” |
„Chcę…”, —Potrzebuję— „ (Komunikat „Dziecka”)
„Muszę…”, -„Powinienem-:..” (Komunikat „Rodzica”) |
||||
| ASERTYWNA ODMOWA | |||||
| NIE + informacja o decyzji + wyjaśnienie powodu odmowy + „zmiękczenie”
„Nie, przykro mi, nie zadzwonię do X, umówiliśmy się wczoraj, że ty to zrobisz.” „Nie, przykro mi, nie podejmę się tego zadania. Nie będę w stanie wykonać go do końca tygodnia, a z tego co zrozumiałem, nie ma możliwości przesunięcia terminu.” „Trudno mi to mówić, do tej pory nie było takiej konieczności, proszę cię o zmianę terminu wakacyjnego urlopu na sierpień, do czasu aż skończymy nasz projekt.” |
|||||
| „Zdarta płyta”: powtarzanie tego samego stwierdzenia
Gdy nie zadziała: „Od paru minut wielokrotnie prosisz mnie, abym zastąpił cię w pracy, ja ci odmawiam, ponawiasz prośby… O co chodzi?” |
„Jujitsu”: uznawanie argumentów, potwierdzanie racji i równoczesne pozostawanie przy własnej decyzji
– Pomóż mi dzisiaj proszę z tym zadaniem. W zeszłym tygodniu to ja ci pomogłem. – Pamiętam i jestem ci bardzo wdzięczny. Dlatego przykro mi, że nie mogę spełnić twojej prośby. Wychodzę z pracy najpóźniej o 18:00. Idziemy dzisiaj z żoną do teatru. |
„Jestem słoniem”: zwolnienie tempa reagowania (zwolnienie tempa mówienia, dłuższe pauzy, mówienie o ton ciszej niż rozmówca, utrzymywanie kontaktu wzrokowego) | |||
| ASERTYWNA KONFRONTACJA PRZEKONAŃ | |||||
| wyrażenie własnego poglądu + zidentyfikowanie poglądu rozmówcy + podkreślenie różnicy + definitywne zakończenie rozmowy
„Moim zdaniem…” / „Uważam, że…” / „Według mnie…” + /parafraza/ lub /klaryfikacja/ + „Ty uważasz, że…, a ja uważam, że…” „Widzę, że różnimy się poglądami.” „A więc mamy różne zdania w tej sprawie.” + „Proponuję zakończyć rozmowę.” „Zakończmy rozmowę i niech każdy pozostanie przy swoim zdaniu.” |
|||||
| ASERTYWNE REAGOWANIE NA KRYTYKĘ | |||||
| Gdy zgadzamy się z nią… „Mam podobne zdanie.” / „To prawda.” |
Gdy nie zgadzamy się z nią… „Mam inne zdanie na ten temat.” + /powód/ |
||||
| W przypadku krytyki uogólnionej (np. „Gdy proszę cię o przysługę, zawsze wtedy masz coś pilnego.„) oddziel FAKTY od OPINII („To prawda, że w tym momencie nie mogę ci pomóc, ponieważ za 15 minut rozpoczynam prezentację, ale nie zgadzam się, że zawsze mam pilne sprawy, gdy o coś mnie prosisz. Nie, ja tak nie myślę,„) | |||||
W przypadku krytyki nie wprost należy dążyć do konfrontacji wprost:
A: „Ludzie, którzy przychodzą do nas z korporacji nie mają pojęcia jaka jest specyfika naszej instytucji, proponują rozwiązania, które nigdy tu się nie sprawdzą.” B: „Zaintrygowała mnie twoja opinia. Powiedziałeś, że osoby, które pracowały wcześniej w firmach komercyjnych nie rozumieją specyfiki banku i proponują rozwiązania, które są nieadekwatne. Ja również pracowałem wcześniej w firmie komercyjnej. Czy uważasz, że rozwiązania, które proponuję są niedostosowane do specyfiki naszej instytucji?” A: „Czasami tak.” B: „Mam zupełnie inne zdanie na ten temat…” |
|||||
| AGRESJA WERBALNA | |||||
Nie odnoś się do treści, tylko do formy:
Gdy wzburzenie jest bardzo duże:
|
|||||
| KONSTRUKTYWNA INFORMACJA ZWROTNA | |||||
| Fakty + Konsekwencje + Oczekiwania
„Już drugi raz prosisz mnie o przesunięcie terminu przygotowania wyników analizy danych. Nie podoba mi się to. Możemy nie zdążyć z opracowaniem raportu. Oczekuję, że zrobisz to do piątku.” |
|||||
| WAŻNE: Na zachowania asertywne decyduj się wtedy, gdy uznasz, że reakcja nieasertywna będzie dla ciebie bardziej kosztowna. | |||||
| RADZENIE SOBIE W KONKRETNYCH SYTUACJACH | |||||
| Rozmowa zwalniająca
– wprost poinformuj o celu rozmowy np. „Spotkaliśmy się dziś, aby porozmawiać o rozwiązaniu stosunku pracy”,
WAŻNE:
|
Rozmowa dyscyplinująca
– patrz: udzielanie konstruktywnej informacji zwrotnej. WAŻNE:
|
||||
| Pracownik odmawia wykonania zadania
– patrz: metoda „zdartej płyty”. |
Odmówienie pracownikowi spełnienia jego prośby
|
||||
Pracownik zaleca się do szefa
|
Pracownik nieładnie pachnie
– porozmawiaj delikatnie, na osobności, podkreśl niezręczność sytuacji np. Marku, chciałabym porozmawiać z tobą na bardzo delikatny temat. Jest mi bardzo niezręcznie cię o to pytać, ale ostatnio zauważyłam, że twój zapach jest bardzo intensywny i może przeszkadzać innym w pracy. Czy coś się dzieje? WAŻNE:
|
||||
Pracownik jest agresywny
|
Pracownik próbuje „wziąć cię na litość”, stosuje szantaż emocjonalny
|
||||
Pracownik podczas rozmowy z tobą zaczyna płakać
|
Przekazanie informacji, że nie zgadzam się z osobą stojącą wyżej w hierarchii
|
||||
|
Pracownik wciąż narzeka – patrz: przekazywanie negatywnej informacji zwrotnej |
Pracownik stale przerywa ci wypowiedź
|
||||
| Pracownik udaje nieudolnego, aby „zrzucić pracę” na ciebie, inne osoby
– patrz: przekazywanie negatywnej informacji zwrotnej + metoda „zdartej płyty”, np. „Agnieszko, to już kolejna taka sytuacja, gdy proszę cię o wykonanie zadania, a ty mówisz mi, że nie wiesz czy sobie z nim poradzisz. Twierdzisz, że ja zrobię to szybciej i w rezultacie odmawiasz zajęcia się sprawą. Nie podoba mi się to. Nie chcę, aby to się powtarzało. Oczekuję, że wykonasz zadanie, które ci teraz zlecam do końca tygodnia. Co jeszcze chciałabyś wiedzieć na temat tego zadania?” |
|||||
Pracownik przekazuje tobie inne informacje niż współpracownikowi
|
|||||