Wskaźnik zużycia maszyn i urządzeń, obliczany jako stosunek sumy ich umorzenia do ich wartości brutto, określa stopień zużycia tej grupy środków trwałych. Wzrost wskaźnika świadczy o postępującym zjawisku dekapitalizacji majątku trwałego.
Najprostszym wskaźnikiem obrazującym ogólnie wykorzystanie maszyn i urządzeń jest współczynnik czasu pracy, obliczany jako stosunek liczby maszynogodzin faktycznie przepracowanych (efektywnych) do liczby maszynogodzin nominalnych.
źródło: http://www.sciaga.pl/tekst/30708-31-podstawowe_wskazniki_oceny_sytuacji_ekonomiczno_finansowej_jednostki
Rzeczoznawca zada nam szereg pytań związanych z działaniem, przeznaczeniem, oraz opisem konstrukcyjnym danego środka. Musimy znać dokładne parametry, wydajność, kiedy zostały przeprowadzone remonty względnie naprawy. Musimy wiedzieć, że wszystkie te informacje mogą pozwolić nam określić w sposób precyzyjny stan naszego majątku a co za tym idzie podwyższyć lub obniżyć określaną wartość. Skąd nagle może wystąpić wzrost wartości księgowej względnie jej obniżenie? Najczęstszą przyczyną wzrostu względnie obniżenia wartości są ubytki z powodu następujących:
- Ubytek wartości z przyczyn technicznych – (fizyczna utrata wartości) powodowany jest wyłącznie zjawiskami fizycznymi, np. tarcie. (zużycie fizyczne)
- Ubytek wartości z przyczyn funkcjonalnych – powodowany jest zmianami konstrukcyjnymi, materiałowymi, nadmierną energochłonnością, niską sprawnością itp. (czynniki wewnętrzne), (zużycie funkcjonalne);
- Ubytek wartości z przyczyn ekonomicznych – wywołują czynniki zewnętrzne tj. przepisy prawa, brak surowców, brak siły roboczej, względy ochrony środowiska, spadek popytu na wytwarzany produkt itp. (zużycie ekonomiczne);
Wycenę ruchomości najczęściej przeprowadza się dwoma podejściami:
- podejście kosztowe – aczkolwiek chętnie stosowane, w praktyce nie powinno być dominujące. Stosując je, rzeczoznawca powinien to uzasadnić np. brakiem rynku na dany wyrób lub przy wycenie dla potrzeb ubezpieczenia, gdy chodzi o pełną likwidację szkody. Punktem wyjścia przy obliczaniu wartości rynkowej w podejściu kosztowym jest koszt zastąpienia lub odtworzenia nowego środka technicznego analogicznego co do funkcji. Obliczony koszt podlega pomniejszeniu z przyczyn fizycznych, funkcjonalnych (zmiany konstrukcji) i ekonomicznych (przyczyny zewnętrzne). Podejście kosztowe nazywane jest często metodą odtworzeniową przy stosowaniu której wykorzystuje się następujące formuły:
Wr = C x (1-Z) x (1-F) x (1-E) gdzie: Wr - wartość rynkowa, C - koszt odtworzenia lub zastąpienia środka technicznego nowego, Z - stopień zużycia z przyczyn fizycznych, F - stopień zużycia z przyczyn funkcjonalnych, E - stopień zużycia z przyczyn ekonomicznych.
Oszacowanie zużycia i ubytków wartości dokonuje rzeczoznawca na podstawie tzw. analizy wieku i okresu życia, w szczególności dla określenia efektywnego wieku użytkowania i pozostałego jeszcze do dyspozycji spodziewanego okresu użytkowania. Często stosowany jest również wzór:
C = Cn x (1 - 1/100 x Zp) x K x Wu gdzie: C - wartość aktualna obiektu [zł], Cn - cena nowego obiektu [zł], Zp - zużycie potencjału eksploatacyjnego środka: Zp=Te/t, Te - liczba lat eksploatacji środka (maszyny), t - możliwy czas eksploatacji środka (maszyny), K - współczynnik nowoczesności obliczony wg formuły: K=1-&(Te - 1), & - współczynnik empiryczny w przedziale 0,00 - 0,03, Wu - współczynnik urynkowienia uwzględniający relacje cen na rynku obiektów używanych.
Ostatnio częściej stosuje się pierwszy ze wzorów, ponieważ uwzględniając wszystkie czynniki rynkowe mające wpływ na wartość pozwala on określić tą wartość jako najbardziej prawdopodobną.
- podejście porównawcze – stosuje się tutaj najczęściej metodę porównywania parami. Istotą tego podejścia jest analiza bieżących transakcji kupna-sprzedaży tj. cen ofertowych na podobne środki techniczne. Podejście porównawcze przy rzetelnym podejściu do wyceny umożliwia oszacowanie wartości środka technicznego najbliższej cenie transakcyjnej. Określając wartość danego środka porównuje się go do podobnych środków trwałych będących w obrocie. Ważnym jest aby precyzyjnie określić wszystkie czynniki mające wpływ na wartość a w szczególności:
- rok produkcji;
- parametry techniczne;
- stan techniczny;
- przeprowadzone remonty;
- ilość motogodzin pracy;
- szereg innych parametrów pozwalających określić wartość
Źródło: http://www.msrm.pl/?st=art&art=31