Jakiś problem?

Warsztaty: Konsekwencje prawne prowadzenia przez pracowników NBP badań naukowych

8 lipca 2013 roku

  1. I. Ramowy program szkolenia

  1. Przeniesienie autorskich praw majątkowych do utworu naukowego.
  2. Prawne aspekty kategoryzacji jednostek naukowych.
  3. Uprawnienia instytucji naukowej w stosunku do wyników badań naukowych/utworu naukowego pracownika.
  4. Pierwszeństwo opublikowania utworu naukowego pracownika.
  5. Pokrewne prawa wydawnicze.
  6. Umowy wydawnicze w sferze nauki. Sytuacja prawna twórcy utworu naukowego w świetle umowy wydawniczej – prawa i obowiązki stron umowy wydawniczej.
  7. Porozumienie twórców a powstanie dzieła współautorskiego.
  8. Kwestie publikowania artykułów/opracowań autorstwa pracowników NBP i osoby niebędącej pracownikiem NBP w wydawnictwach NBP i obcych. Problem opublikowania przez osoby niebędące pracownikiem NBP artykułu w wydawnictwie obcym, gdy współautorem jest pracownik NBP.
  9. Wyjaśnienie/propozycje ze strony wykładowcy dotyczące konkretnych zapisów w umowach na publikację artykułów w „Materiałach i Studiach” oraz „Banku i Kredycie”.
  10. Kwestie zgody NBP na publikowanie artykułów przez pracowników w wydawnictwach obcych.
  11. Wybrane aspekty prawne realizacji projektów badawczych przez pracowników NBP – kwestie afiliacji (NBP, uczelnia) i przynależności praw autorskich majątkowych.
  12. Ochrona wizerunku osób prowadzących seminaria.
  13. Zagadnienia związane z ochroną baz danych
    • kiedy baza danych jest utworem,
    • autorskie prawa majątkowe do baz danych powstałych w wyniku stosunku pracy,
    • licencje na korzystanie z baz danych – o co powinniśmy zadbać udzielając licencji do własnych baz danych oraz gdy chcemy korzystać z cudzej bazy danych
    • typowe pola  eksploatacji  baz danych
    • prawne aspekty wykorzystywania w pracach NBP danych pochodzących z ogólnie dostępnych źródeł, np. w internecie
  14. Warsztaty – analiza umów wzorcowych zawieranych przez NBP w zakresie praw autorskich i praw do wizerunków

W przypadku praw autorskich należy sprawdzać datę przenoszenia praw. Umowy zawarte przed 1994 r. podlegają innemu reżimowi prawnemu (ustawie z 1952 r.) niż zawarte po wejściu nowej ustawy. Poprzednia ustawa była mniej sformalizowana

Wytwory pracy intelektualnej człowieka, które  są utworem w rozumieniu ustawy z 1994 r  p.a.p.p

Program komputerowy utworzony w ramach stosunku pracy: prawa autorskie majątkowe po stronie pracodawcy. Program musi powstać albo na polecenie pracodawcy albo jego powstanie musi wynikać z umowy lub obowiązków pracownika

Utwory zbiorowe – (np. utwory periodyczne, encyklopedie) – producent lub wydawca posiada prawa majątkowe do „ramy” natomiast prawa majątkowe do poszczególnych składowych wewnątrz ramy mogą być po stronie autora/ów

Utwór pracowniczy – utwór, który powstał w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. Od 1994 obowiązuje cesio legis – od chwili stworzenia prawa osobiste i majątkowe są po  stronie pracownika a pracodawca musi przyjąć utwór aby przejąc prawa majątkowe. Nie ma w ustawie mechanizmu nakazującego pracownikowi poinformować pracodawcę, o tym że utwór stworzył a co za tym idzie, pracodawca nie wiedząc o tym, że utwór powstał, nie może go przyjąć

pola eksploatacji=zakres korzystania z utworu.

pola eksploatacji a prawa zależne – prawo zależne nie jest polem eksploatacji, np. prawo do dokonywania tłumaczeń.

możliwa jest sprzedaż praw autorskich (nie mylić z udzieleniem licencji) więcej niż jednemu podmiotowi. Wówczas są oni współwłaścicielami.

Pracownicze utwory naukowe są wyłączone spod art. 12 p.a.p.p.  (jest to wyjątek od wyjątku). Art. 12 nie dotyczy też programów komputerowych

——————————————————————

Art. 12.
1. Jeżeli ustawa lub umowa o pracę nie stanowią inaczej, pracodawca, którego pracownik stworzył utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy, nabywa z chwilą przyjęcia utworu autorskie prawa majątkowe w granicach wynikających z celu umowy o pracę i zgodnego zamiaru stron.

2. Jeżeli pracodawca, w okresie dwóch lat od daty przyjęcia utworu, nie przystąpi do rozpowszechniania utworu przeznaczonego w umowie o pracę do rozpowszechnienia, twórca może wyznaczyć pracodawcy na piśmie odpowiedni termin na rozpowszechnienie utworu z tym skutkiem, że po jego bezskutecznym upływie prawa uzyskane przez pracodawcę wraz z własnością przedmiotu, na którym utwór utrwalono, powracają do twórcy, chyba że umowa stanowi inaczej. Strony mogą określić inny termin na przystąpienie do rozpowszechniania utworu.

3. Jeżeli umowa o pracę nie stanowi inaczej, z chwilą przyjęcia utworu pracodawca nabywa własność przedmiotu, na którym utwór utrwalono.

——————————————————————

Prawa autorskie majątkowe nie nadają praw do egzemplarza utworu.

Kwestie powrotu praw autorskich majątkowych do utworu pracowniczego do pracownika (razem z egzemplarzem utworu)

Konkursy pracownicze – (udział w nich jest dobrowolny) – nie działa art 12. Pracodawca musi zawrzeć umowę cywilno-prawną ze zwycięzcą konkursu, nawet gdy jest to jego pracownik.

Utwory naukowe (art. 14) –  pracodawca nie nabywa praw w drodze cesio legis . Pracodawca uzyskuje prawo majątkowe jedynie do pierwszeństwa publikacji. Dotyczy to tylko utworów o charakterze naukowym, powstałych w wyniku obowiązków ze stosunku pracy z pracodawcą, który jest  instytucją naukową

——————————————————————

Art. 14.
1. Jeżeli w umowie o pracę nie postanowiono inaczej, instytucji naukowej przysługuje pierwszeństwo opublikowania utworu naukowego pracownika, który stworzył ten utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. Twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia. Pierwszeństwo opublikowania wygasa, jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od dostarczenia utworu nie zawarto z twórcą umowy o wydanie utworu albo jeżeli w okresie dwóch lat od daty jego przyjęcia utwór nie został opublikowany.

2. Instytucja naukowa może, bez odrębnego wynagrodzenia, korzystać z materiału naukowego zawartego w utworze, o którym mowa w ust. 1, oraz udostępniać ten utwór osobom trzecim, jeżeli to wynika z uzgodnionego przeznaczenia utworu lub zostało postanowione w umowie.

——————————————————————

rozporządzanie to zbycie lub obciążenie prawem osoby trzeciej

Problemy:

  1. zakres obowiązków pracownika w NBP i na uczelni – kto jest właścicielem praw majątkowych do utworu powstałego w ramach obowiązków ze stosunku pracy, bank czy uczelnia?
  2. prawa majątkowe na mocy art 12 przejął pracodawca a publikowanie utworu przez pracownika, który jest autorem
  3. jak określić pola eksploatacji do utworu naukowego, powstałego w ramach obowiązków ze stosunku pracy, które przejmuje pracodawca przyjmując utwór

Najprościej byłoby, gdyby NBP nie nabywał praw majątkowych lub nabywał je w ograniczonej postaci. (ograniczenie cesio legis) – ustalić cel i zakres działań NBP, na tej podstawie określić w uchwale pola eksploatacji i tylko na tym polu przenosić prawa majątkowe do utworów naukowych

Utwory współautorskie i utwory połączone.

Konieczne jest zezwolenie autora na rozpowszechnianie utworu bez podpisania go nazwiskiem autora (często spotykane w przypadku raportów)

W umowach licencyjnych lub przenoszących prawa autorskie, w przypadku utworów mających więcej niż jednego autora, należy wpisywać: …oświadcza, że jest współautorem/ma udział do utworu i przenosi udziały do utworu.

W regulaminach do konkursów wygodniej jest zapisać, że kto wygra konkurs otrzyma nagrodę w wysokości X i że przystępując do konkursu  oświadcza, że wyraża zgodę na publikację oraz udziela licencji niewyłącznej na publikację. Wówczas nie jest potrzebna dodatkowa umowa na udzielenie praw autorskich

Jeżeli umowa spisana jest w dwóch wersjach językowych należy zaznaczyć  na końcu, że umowę sporządzono w dwóch równoważnych wersjach językowych i polska wersja jest wiążąca

w umowach dotyczących baz danych zapewniać sobie prawo do dokonywania zmian, dodawania własnej treści oraz rozpowszechniania w czasie i miejscu przez siebie wybranym

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *