{"id":533,"date":"2010-08-18T10:26:42","date_gmt":"2010-08-18T09:26:42","guid":{"rendered":"http:\/\/www.venco.com.pl\/~cozy\/blog\/?p=533"},"modified":"2010-08-18T10:26:42","modified_gmt":"2010-08-18T09:26:42","slug":"wielokryterialna-analiza-porownawcza-w-procesie-decyzyjnym-metoda-bellingera","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/2010\/08\/18\/wielokryterialna-analiza-porownawcza-w-procesie-decyzyjnym-metoda-bellingera\/","title":{"rendered":"WIELOKRYTERIALNA ANALIZA POR\u00d3WNAWCZA W PROCESIE DECYZYJNYM METOD\u0104 BELLINGERA"},"content":{"rendered":"

\n\n\n
\"\"<\/a><\/td>\n<\/td>\n\"\"<\/a><\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

Metoda Bellingera pozwala na uporz\u0105dkowanie obiekt\u00f3w w kolejno\u015bci warto\u015bci oceny \u0142\u0105cznej ze wzgl\u0119du na komplet kryteri\u00f3w cz\u0105stkowych. T\u0119 metod\u0119 analizy wielokryterialnej po raz pierwszy Bellinger zastosowa\u0142 w bankach zachodnioniemieckich. Za pomoc\u0105 tej metody uporz\u0105dkowano list\u0119 klient\u00f3w staraj\u0105cych si\u0119 o po\u017cyczk\u0119, w kolejno\u015bci od najbardziej wiarygodnego do najmniej wiarygodnego. Ka\u017cdy klient podlegaj\u0105cy ocenie otrzyma\u0142 jak\u0105\u015b ocen\u0119 \u0142\u0105czn\u0105. Po\u017cyczk\u0119 otrzymali ci kt\u00f3rzy otrzymali najwy\u017csze oceny.<\/p>\n

Metoda ta polega na doprowadzeniu wynik\u00f3w oceny za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych kryteri\u00f3w cz\u0105stkowych do stanu addytywno\u015bci i na precyzowaniu oceny \u0142\u0105cznej – jako sumy tych ocen cz\u0105stkowych. Doprowadzenie do stanu addytywno\u015bci, nieodzowne ze wzgl\u0119du na rozmaito\u015b\u0107 kryteri\u00f3w oraz ich miar i znacze\u0144 (wag). Polega na ustaleniu dla ka\u017cdego kryterium cz\u0105stkowego dw\u00f3ch stan\u00f3w: najmniej po\u017c\u0105danego i najbardziej po\u017c\u0105danego, a nast\u0119pnie na wyra\u017ceniu ka\u017cdej liczby, wynikaj\u0105cej z pomiaru za pomoc\u0105 danego kryterium cz\u0105stkowego w u\u0142amku \u201edrogi\u201d od stanu najmniej po\u017c\u0105danego do stanu najbardziej po\u017c\u0105danego. Ocen\u0119 \u0142\u0105czna otrzymuje si\u0119 ze zsumowania procent\u00f3w przebytych dr\u00f3g wszystkich kryteri\u00f3w cz\u0105stkowych. Wcze\u015bniej jednak nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 znaczenie (wag\u0119) ka\u017cdego kryterium cz\u0105stkowego w ten spos\u00f3b, aby wielko\u015bci procentowe przebytych \u201edr\u00f3g\u201d pomno\u017cy\u0107 przez wag\u0119 danego kryterium.<\/p>\n

Obowi\u0105zuj\u0105ce w omawianej metodzie post\u0119powanie mo\u017cna uj\u0105\u0107 w osiem nast\u0119puj\u0105cych etap\u00f3w[1]<\/a>:<\/p>\n

ETAP I.<\/strong> Sprecyzowanie kryteri\u00f3w w celu ustalenia najlepszego, pod wzgl\u0119dem\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0warto\u015bci oceny \u0142\u0105cznej obiektu.<\/p>\n

ETAP II.<\/strong> Ustalenie jednostek pomiarowych i po\u017c\u0105danego kierunku zmian[2]<\/a> w \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0obr\u0119bie danego kryterium.<\/p>\n

ETAP III.<\/strong> Ustalenie dolnej i g\u00f3rnej granicy zmian dla poszczeg\u00f3lnych kryteri\u00f3w.<\/p>\n

ETAP IV.<\/strong> Ustalenie hierarchii znaczeniowej dla poszczeg\u00f3lnych kryteri\u00f3w, tzn. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0wagi jak\u0105 przywi\u0105zuje decydent do przyj\u0119tych kryteri\u00f3w oceny, \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0w\u00a0taki\u00a0 \u00a0spos\u00f3b aby suma wszystkich wag by\u0142a r\u00f3wna jedno\u015bci.<\/p>\n

ETAP V.<\/strong> Utworzenie tablicy zawieraj\u0105cej rzeczywiste warto\u015bci kryteri\u00f3w \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0odpowiadaj\u0105ce poszczeg\u00f3lnym obiektom oceny.<\/p>\n

ETAP VI.<\/strong> Przedstawienie\u00a0\u00a0 ka\u017cdej\u00a0\u00a0 liczby\u00a0 z\u00a0 tablicy\u00a0 z\u00a0 etapu\u00a0 V\u00a0 jako procentu<\/p>\n

\u201edrogi\u201d od stanu najmniej po\u017c\u0105danego do stanu najbardziej po\u017c\u0105danego. W\u00a0tym celu nale\u017cy najpierw ustali\u0107 rozmiar ca\u0142ej \u201edrogi\u201d od stanu najmniej po\u017c\u0105danego do stanu najbardziej po\u017c\u0105danego dla danego kryterium w ten spos\u00f3b, \u017ce obliczamy r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy tymi stanami. Nast\u0119pnie od rzeczywistej warto\u015bci kryterium dla danego obiektu nale\u017cy odj\u0105\u0107 warto\u015b\u0107 najmniej po\u017c\u0105dan\u0105, obliczaj\u0105c w ten spos\u00f3b rzeczywi\u015bcie przebyt\u0105 \u201edrog\u0119\u201d, aby wreszcie obliczy\u0107 jaki procent ca\u0142ej drogi stanowi – obliczona wcze\u015bniej – rzeczywi\u015bcie przebyta \u201edroga\u201d.<\/p>\n

ETAP VII.<\/strong> Pomno\u017cenie liczb otrzymanych na\u00a0 etapie VI przez wagi\u00a0 przyj\u0119te na \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0etapie\u00a0IV.<\/p>\n

ETAP VIII.<\/strong> Ustalenie wariantu najlepszego po zsumowaniu ocen przyznanym \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0poszczeg\u00f3lnym obiektom z punktu widzenia wszystkich kryteri\u00f3w.<\/p>\n

Dla zilustrowania zastosowania metody BELLINGERA przytoczony zosta\u0142 poni\u017cszy, prosty przyk\u0142ad numeryczny[3]<\/a>.<\/p>\n

Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce pewne przedsi\u0119biorstwo rozwa\u017ca zastosowanie nowego rodzaju uzbrojenia. Dysponuje w tym celu czterema ofertami: , z kt\u00f3rych mo\u017cna wybra\u0107 jedn\u0105.<\/p>\n

ETAP I.<\/p>\n

Analiza prowadzona b\u0119dzie pod k\u0105tem trzech kryteri\u00f3w:<\/p>\n