przymiotnik ang. psychedelic 'psychedeliczny’ (o stanie umys\u0142u, samopoczuciu) – cechuj\u0105cy si\u0119 g\u0142\u0119bokim spokojem, wzmo\u017con\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 zmys\u0142\u00f3w na bod\u017ace przyjemne, ze sk\u0142onno\u015bci\u0105 do zachwyt\u00f3w estetycznych i natchnie\u0144 tw\u00f3rczych, odnosz\u0105cy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do skutk\u00f3w dzia\u0142ania \u015brodk\u00f3w halucynogennych, takich jak LSD, psilocybina, meskalina itp. narkotyk\u00f3w wywo\u0142uj\u0105cych podobne skutki. Wyraz utworzony w 1957 roku przez Aldousa Huxleya (1894 – 1963), pisarza brytyjskiego, i dr. Osmonda<\/p>\n
Psychedelia – style plastyczne i muzyczne s\u0142u\u017c\u0105ce do wywo\u0142ywania dozna\u0144 i wizji narkotycznych: sztuka i muzyka psychedeliczna<\/p>\n
[W\u0142adys\u0142aw Kopali\u0144ski – S\u0142ownik wydarze\u0144, poj\u0119\u0107 i legend XX wieku, Wydawnictwo Naukowe PWN, wyd. II popr. Warszawa 1999]<\/p>\n
psy\u00b7che\u00b7de\u00b7lia n.<\/p>\n
the realm or artifacts of psychedelic drugs, art, writings, or the like.<\/p>\n
(1965-70, Amer.; PSYCHEDEL(IC) + -IA)<\/p>\n
psy\u00b7che\u00b7del\u00b7ic, adj.<\/p>\n
1. of or noting a mental state characterized by a profound sense of intensified sensory perception, sometimes accompanied by severe perceptual distortion and hallucinations and by extreme feelings of either euphoria or despair.<\/p>\n
2.of, pertaining to, or noting any of various drugs producing this state, as LSD, mescaline, or psilocybin.<\/p>\n
3.resembling, characteristic of, or reproducing images, sounds, or the like, experienced while in such a state: psychedelic painting.<\/p>\n
-n.<\/p>\n
4.a psychedelic drug.<\/p>\n
5.a person who uses such a substance.Also, psychodelic.<\/p>\n
(1956; PSYCHE + Gk d\u0119l(os) visible, manifest, evident + -IC)<\/p>\n
[Random House Webster’s Unabridged Dictionary]<\/p>\n
PSYCHEDELIC – nazwa nurtu muzyki rozrywkowej powsta\u0142ego w 1966 w USA, g\u0142\u00f3wnie w San Francisco. Po\u0142\u0105czenie muzyki z zaskakuj\u0105cymi tekstami (cz\u0119sto inspirowanymi przez stany narkomaniakalne) i gr\u0105 \u015bwiate\u0142, co razem ma doprowadzi\u0107 s\u0142uchaczy do stanu jaki mo\u017cna wywo\u0142a\u0107 przez za\u017cywanie narkotyk\u00f3w. Muzyka jest tak g\u0142o\u015bna, \u017ce og\u0142usza, gra \u015bwiate\u0142 o\u015blepia. Utwory tego typu s\u0105 niespotykanie (w muzyce rozrywkowej) d\u0142ugie, trwaj\u0105 po 15 minut i wi\u0119cej, co potrzebne jest do wytworzenia punktu kulminacyjnego. Pocz\u0105tkowo muzyk\u0119 t\u0119 prezentowano wy\u0142\u0105cznie w klubach (ze wzgl\u0119du na konieczno\u015b\u0107 wykorzystania efekt\u00f3w \u015bwietlnych) jednak nagrania tej muzyki pozbawione efekt\u00f3w wizualnych zacz\u0119\u0142y zdobywa\u0107 popularno\u015b\u0107 wchodz\u0105c do list bestseller\u00f3w. Pierwsze grupy reprezentatywne dla tego nurtu to zespo\u0142y ameryka\u0144skie: Mothers Of Invention, The Mysterians, Happenings, Jefferson Airplane, Grateful Dead, Quicksilver Message Service i inne.<\/p>\n
[Roman Waschko – Przewodnik Iskier: muzyka jazzowa i rozrywkowa, Wyd. I, Wydawnictwo Iskry 1970]<\/p>\n
Psychedelic [wym. sajkodelic]<\/p>\n
Styl w muzyce rockowej, popularny na prze\u0142omie lat 60. i 70. XX w., charakteryzuj\u0105cy si\u0119 d\u0142ugimi , pe\u0142nymi improwizowanych partii kompozycjami oraz tekstami o konotacjach seksualnych, religijnych lub duchowych; podczas koncert\u00f3w wykorzystywano ca\u0142e bogactwo z\u0142o\u017conych wizualnych i akustycznych efekt\u00f3w, pos\u0142ugiwano si\u0119 m.in. obrazem rzucanym na \u015bciany przez wiruj\u0105ce slajdy i nagranymi na wielo\u015bladowych magnetofonach, kr\u0105\u017c\u0105cymi w przestrzeni d\u017awi\u0119kami. [Adam Wolanski „S\u0142ownik termin\u00f3w muzyki rozrywkowej PWN”, wyd. I, 2000]<\/p>\n
Psychodeliczna muzyka odmiana muzyki rockowej, zwana te\u017c psychodelic music, powsta\u0142a w USA na prze\u0142omie 1966\/1967. Jej g\u0142o\u015bno\u015b\u0107, teksty piosenek oraz spos\u00f3b zachowania si\u0119 muzyk\u00f3w na estradzie – by\u0142y \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z modnymi w\u00f3wczas \u015brodkami odurzaj\u0105cymi jak np. LSD. Niekt\u00f3rzy wykonawcy grali pod wp\u0142ywem narkotyk\u00f3w, za\u015b sama muzyka mia\u0142a u odbiorc\u00f3w wywo\u0142ywa\u0107 halucynacje zbli\u017cone do narkotycznych. Ucieczka do narkotyk\u00f3w i w kr\u0105g muzyki psychodelicznej by\u0142a w\u00f3wczas rozumiana przez m\u0142odzie\u017c jako forma protestu przeciw zastanym porz\u0105dkom spo\u0142ecznym, „podw\u00f3jnej” moralno\u015bci, bezwzgl\u0119dnym rz\u0105dom pieni\u0105dza. Nurt psychodeliczny odrodzi\u0142 si\u0119 po kilkunastu latach [chyba przesadzi\u0142 – przyp. cozy] w innych odmianach rocka (tzw. acid rock). Najbardziej znani przedstawiciele: IRON BUTTERFLY, VANILLA FUDGE, Janis Joplin z zespo\u0142em BIG BROTHER AND HOLDING COMPANY; takie grupy jak: MOTHERS OF INVENTION, JEFFERSON AIRPLANE THE BYRDS GRATEFUL DEAD, LOVE. Muzyka psychodeliczna mia\u0142a swoich zwolennik\u00f3w tak\u017ce w Polsce (ruch hippis\u00f3w). Pierwsz\u0105 wi\u0119ksz\u0105 manifestacja tej muzyki i jej fan\u00f3w by\u0142 u nas I Og\u00f3lnopolski Festiwal Awangardy Beatowej w Kaliszu (27-30 XI 1969), gdzie zebra\u0142y si\u0119 tysi\u0105ce mi\u0142o\u015bnik\u00f3w psychedelic music a na estradzie festiwalowej , obok go\u015bcinnych koncert\u00f3w jazzman\u00f3w, wyst\u0119powa\u0142y amatorskie zespo\u0142y acid-rockowe, pr\u00f3buj\u0105ce tworzy\u0107 muzyk\u0119 „narkotyczn\u0105”. Za\u015b rodzimym odpowiednikiem ameryka\u0144skich LSD – by\u0142 \u015brodek czyszcz\u0105cy marki „tri” [z tego co pami\u0119tam by\u0142 to raczej rozpuszczalnik – przyp. cozy]. Popularne by\u0142y w\u00f3wczas te\u017c m\u0142odzie\u017cowe „komuny” wsp\u00f3lnie przebywaj\u0105cych ze sob\u0105 nastolatk\u00f3w.<\/p>\n
[Wac\u0142aw Panek – Ma\u0142y s\u0142ownik muzyki rozrywkowej, ZAKR 1986]<\/p>\n
Psychodeliczny Rock<\/p>\n
Muzyka, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 odzwierciedleniem „podr\u00f3\u017cy” halucynogennych zwi\u0105zanych z mod\u0105 na za\u017cywanie narkotyk\u00f3w pod koniec lat 60-tych. Podstaw\u0105 nurtu by\u0142 rock czerpi\u0105cy z bluesa. Utwory by\u0142y d\u0142ugimi seansami nastroju, improwizacji i zmieniaj\u0105cych si\u0119 barw muzyki. Wykonawcy psychodelicznego rocka wykorzystywali efekty elektroniczne, si\u0119gali po motywy z muzyki arabskiej i hinduskiej. Zespo\u0142y tego nurtu przyjmowa\u0142y dziwne, ezoteryczne nazwy. W latach 80-tych, muzyka psychodeliczna inspirowa\u0142a brzmienie takich grup jak The Dream Syndicate i The Fuzztones, a w latach 90. Kula Shaker. Przedstawiciele: Syd Barrett, Jefferson Airplane, The Grateful Dead, Van Der Graaf Generator.<\/p>\n
[Ian Kenyon, Ryszard Gloger. Glosariusz Encyklopedii Muzyki Popularnej – Heavy rock. Wydanie I, 2000r. na podstawie The Virgin Encyclopedia of Heavy Rock – Muze 1999 pod redakcj\u0105 Colina Larkina]<\/p>\n
Psychedelic Music<\/p>\n
„Muzyka psychedeliczna to taka, kt\u00f3ra rozszerza twoj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107. To ca\u0142kiem proste” (Phil Lesh, pianista Grateful Dead)<\/p>\n
„To muzyka, kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142gra z dzia\u0142aniem halucynogen\u00f3w. Widzisz barwy, s\u0142yszysz….smakujesz d\u017awi\u0119ki. Twoje zmys\u0142y staja si\u0119 jednym…”<\/p>\n
„…to rozlane akordy, muzyka niezbyt rytmiczna i niezbyt melodyjna…” (Roger McGuinn, gitarzysta The Byrds, zespo\u0142u kt\u00f3rego kompozycj\u0119 Eight Miles High z 1966r. uwa\u017ca si\u0119 za pierwszy utw\u00f3r psychedelic music)<\/p>\n
„Psychedeliczny? Kiedy by\u0142em pod wp\u0142ywem LSD nie mog\u0142em si\u0119 wys\u0142owi\u0107 i nie rozumia\u0142em co do mnie m\u00f3wi\u0105 inni. Natomiast bez trudu porozumiewa\u0142em si\u0119 za pomoc\u0105 muzyki.” (Jerry Garcia, lider Grateful Dead)<\/p>\n
wszystkie cytaty z filmu Dancing In The Street, zrealizowanego w kooperacji BBC i WG & H w 1996r)<\/p>\n
Polecam tak\u017ce stron\u0119 The Psychedelic ’60s – Literary Tradition and Social Change opracowan\u0105 przez Departament Zbior\u00f3w Specjalnych Biblioteki Uniwersytetu Virginia<\/p>\n