Heavy metal to b\u0119kart rock and rolla. To „sk\u0142adnica z\u0142omu”, „garkot\u0142uctwo”. „Spust sur\u00f3wki” i „ci\u0119\u017cki przypadek”. Heavy metalowcy nosz\u0105 d\u0142ugie w\u0142osy, aby ukry\u0107 blizny po lobotomii. Na debiutanckim kr\u0105\u017cku Iron Maiden nie znajdziesz utworu „Strange World”. Metallica to zesp\u00f3l du\u0144ski, a Saxon nagra\u0142 heavy metalow\u0105 wersj\u0119 hitu Sinatry „Strangers In The Night”. a do tego ten Angus Young z AC\/DC to taki straszny kurdupel. „The Number Of The Beast” znaczy „numer najwy\u017cszej jako\u015bci”, a Slayer to faszy\u015bci. Heavy metal cieszy si\u0119 olbrzymi\u0105 popularno\u015bci\u0105 w Stanach Zjednoczonych, a tam, jak wiadomo, ksi\u0105\u017cek czytuje si\u0119 niewiele. Piosenka „Heaven Is Hell” zespo\u0142u Accept to utw\u00f3r „sataniczny”. Motorhead, czyli Motoryczna G\u0142owa. Tytu\u0142 „Losfer Words (Big Orra)” jest nieprzet\u0142umaczalny”, za to wiadomo, \u017ce Deep Purple znaczy G\u0142\u0119boka Purpura. No, a „Beating Around The Bush” (AC\/DC) – „walenie w buszu”.
\nSk\u0105d w buszu wzi\u0119\u0142y si\u0119 kochaj\u0105ce s\u0142on\u0105 wod\u0119 walenie? Sk\u0105d bior\u0105 si\u0119 przytoczone wy\u017cej rewelacje, dowcipasy p\u0142askie jak nos Nicko McBraina i opisy tworzone drog\u0105 prostackich skojarze\u0144?
\nOdpowied\u017a na oba pytania le\u017cy w gestii wysoko wykwalifikowanych badaczy ziemskiej fauny tudzie\u017c weterynarzy i specjalist\u00f3w od psychologii zwierz\u0119cej. Zr\u00f3bmy zatem uk\u0142on w stron\u0119 licznych organizacji walcz\u0105cych o prawa dla zwierz\u0105t i mi\u0142osiernie pu\u015b\u0107my w niepami\u0119\u0107 setki innych komentarzy i objawie\u0144 dotycz\u0105cych muzyki heavy metal. Komentarzy powstaj\u0105cych na samej powierzchni m\u00f3zg\u00f3w g\u0142adkich jak asfalt w RFN. M\u00f3zg\u00f3w nale\u017c\u0105cych do koneser\u00f3w i ekspert\u00f3w bardzo miernego chowu.
\nW centrum miasta, oparta na kilku ceg\u0142ach stoi przyczepa kempingowa. Buda w po\u017c\u00f3\u0142k\u0142ej bieli. W budzie mo\u017cna kupi\u0107 kawa\u0142 bu\u0142y oblepiony przem\u0119czon\u0105 serow\u0105 rzygowin\u0105. Do budy przyklejona jest przet\u0142uszczona kartka z napisem: W plac\u00f3wce obowi\u0105zuj\u0105 ceny umowne. Buda to plac\u00f3wka.
\nW centrum miasta cuchn\u0105 ludzkie odchody. To z toalety – mruczy do siebie t\u0142ustow\u0142osy grubas przegl\u0105daj\u0105c si\u0119 w strumieniach pienistej uryny. P\u0119kaj\u0105ca w szwach pod naporem g\u00f3wna kanciapa to toaleta.
\nW centrum miasta otwarto „Salon Muzyczny Super-Hit”. W \u015brodku pi\u0119\u0107 metr\u00f3w kwadratowych pod\u0142ogi, kilkana\u015bcie zapyzia\u0142ych kaset magnetofonowych przeszmuglowanych z Singapuru albo Zimbabwe i par\u0119 kusych kabli. Salon. Obok bar restauracyjny, a za rogiem pewnie restauracja barowa gdzie wy\u015bwiniona \u015bledziara (tzn. obywatelka starszy wydawacz posi\u0142k\u00f3w regeneracyjnych) opu\u015bci\u0142a na chwil\u0119 stanowisko pracy celem, i\u017cby umy\u0107 nogi w zlewie s\u0142u\u017cbowym.
\nD\u017cem pomara\u0144czowy z dyni, kawa zbo\u017cowa, jab\u0142ka-ananasy i pewnie tak\u017ce – deserowy budy\u0144 o smaku wolowym oraz kakao rzepakowe przyprawione pieprzem z pokrzywy.
\nZgroza…
\nTak karykaturalne pomieszanie poj\u0119\u0107 zdaje si\u0119 obejmowa\u0107 wszystkie aspekty naszej rzeczywisto\u015bci, wszak \u017cyjemy w kraju demokracji ludowej. A poniewa\u017c wszystkie, wiec i te, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0107 mo\u017cemy – pozostaj\u0105c jeszcze przez chwil\u0119 w zgodzie z kanonami pretensjonalnej nowomowy – propagand\u0105 rockow\u0105.
\nPropaganda rockowa nigdy nie rozpieszcza\u0142a heavy metalu. Czujnie przestrzega\u0142a przed stukni\u0119t\u0105 ekstrem\u0105, z rzadka – w obliczu zagro\u017cenia – zdobywa\u0142a si\u0119 na irytuj\u0105c\u0105 protekcjonalno\u015b\u0107, zawsze z\u0142owieszczo przypominaj\u0105c o przewodniej roli artyst\u00f3w wielkiego formatu albo 4AD. I zawsze obna\u017ca\u0142a sw\u0105 przera\u017caj\u0105c\u0105 ignorancj\u0119 „w tym temacie” jak mawia jeden gwiazdor z Kcyni (kt\u00f3ry nie ma tu absolutnie nic do rzeczy). Czym\u017ce zatem jest heavy metal? – postawmy emfatyczne pytanie i pos\u0142uchajmy tego Chodz\u0105cego Utrapienia zwanego Lemmym: To gitarowa muzyka, kt\u00f3ra nic przypadnie do gustu twoim rodzicom.
\nCo to jest heavy metal? – spytajmy Gary Moore’a i dowiedzmy si\u0119, \u017ce to kobieta, gitara, duma i b\u00f3l.
\nHeavy metal? Hendrix, Van Halen i Motorhead – odpowie Steven Percy z Ratt.
\nHeavy metal..,?
\nSpr\u00f3bujmy p\u00f3j\u015b\u0107 drog\u0105 rozumowania, jak\u0105 zaproponowa\u0142 Philip Bashe w ksi\u0105\u017cce „Heavy Metal Thunder”. I niech wyw\u00f3d (po cz\u0119\u015bci) nasz po\u0142\u0105czy cechy pracy naukowej (i naukowej) z elementami rozrywkowymi, wszak rozmawiamy o rock and rollu.
\nHeavy metal jest kwintesencj\u0105 rock and roi\u0142a. Rock and roli jest sztuk\u0105 decybeli (jest g\u0142o\u015bny), a heavy metal – sztuk\u0105 megadecybeli (jest g\u0142o\u015bniejszy). Rock and roli znaczy rozbi\u0107 barier\u0119 dziel\u0105c\u0105 artyst\u0119 od publiczno\u015bci, a heavy metal kompletnie likwiduje t\u0119 barier\u0119. Rock and roli jest wyzwaniem i buntem, a heavy metal \u0142amie konwencje obyczajowe, estetyczne, a tak\u017ce te, kt\u00f3re rz\u0105dz\u0105 rock and rollem. Rock and roli jest sztuk\u0105 zorientowan\u0105 na m\u0142odzie\u017c, a publiczno\u015b\u0107 heavy metalu tworz\u0105 prawie wy\u0142\u0105cznie osoby w przedziale wiekowym 13-25 lat. Rock and roli jest sztuk\u0105 wtedy, gdy nie daje si\u0119 wch\u0142on\u0105\u0107 przez tzw. kultur\u0119 wysok\u0105, a heayy metal jest na tyle autonomiczny, \u017ce rzadko bywa eksponowany nawet w mediach typu radio i telewizja, nie wspominaj\u0105c o akceptacji. Rock and roli ma charakter ludyczny, a heavy metal jest od dwudziestu kilku lat najpopularniejszym nurtem w muzyce. Je\u015bli rock and roll niesie pozytywne przes\u0142anie bezpo\u015brednio odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do podstawowych kryteri\u00f3w moralnych naszej cywilizacji, to heavy metal spe\u0142nia i ten warunek.
\nC\u00f3\u017c, pewnie to wszystko bardzo \u017ale \u015bwiadczy o rock and rollu.
\nAle…<\/p>\n
Poniewa\u017c nie znamy ani powa\u017cnej, ani nieg\u0142upiej definicji naszego b\u0119karta, pozostaje nam tylko jeden skuteczny spos\u00f3b na przew\u0105chanie jego zaplutego charakteru – uzmys\u0142owienie sobie, kt\u00f3rzy to arty\u015bci przy\u0142apani zostali na publicznym wymachiwaniu flag\u0105 z literami HM.
\nI w tym miejscu \u017carty niestety si\u0119 ko\u0144cz\u0105. Bo oto na czele pocztu sztandarowego stoi Eddie Van Halen i jego weso\u0142a czereda. Przy (przed?) nim Jimi Hendrix, tu\u017c obok Led Zeppelin, Deep Purple, AC\/DC, Aerosmith, Guns N’Ro-ses, Montrose, Black Sabbath, Iron Maiden, Kiss, Rush, Judas Priest, Mot\u00f3rhead, Thin Lizzy, Iggy Pop, Yngwie Malmsteen, Ted Nu-gcnt, Alice Copper…
\nDalej?
\nZZ Top, Slayer, Metallica, Queensryche, Anthrax, Blue Oyster Cult, Rainbow, Dio, Ja-nc’s Addiction, Living Colour…
\nIle i jakie nazwiska kryj\u0105 si\u0119 za tymi has\u0142ami…
\nIle i jaka muzyka t\u0119tni w tych s\u0142owach…
\nNa wyliczenie nazwisk nie mamy miejsca, muzyki nie chcemy dzi\u015b przek\u0142ada\u0107 na j\u0119zyk pisany. Po tym nokaucie mo\u017cemy jedynie pokusi\u0107 si\u0119 o tani przek\u0142ad na j\u0119zyk karciany – dysponuj\u0105c w\/w atutami wygrywamy dziewi\u0119\u0107 na dziesi\u0119\u0107 partii. Dziesi\u0105t\u0105 przegrywamy z szulerem.
\nPowy\u017csza wyliczanka ma wszelkie dane ku temu, by irytowa\u0107. Co tu robi Rush? – zagai przyja\u017anie kulturalny czytelnik i nie pozwoli wyrwa\u0107 Kanadyjczyk\u00f3w spomi\u0119dzy swych Floy-d\u00f3w i Yes\u00f3w. Slayer ko\u0142o takiej ki\u0142y jak ZZ Top?! – blu\u017anie thrashowiec-szowinista. Co to jest Montrose? – zapyta trzynastoletni Darek Bober z Katowic, kt\u00f3rego na Metalmanii zachwyci\u0142 Kreator. I tak dalej.
\nB\u0119dziemy zmuszeni przyzna\u0107 si\u0119, \u017ce taki zestaw wcisn\u0119\u0142a nam banda ameryka\u0144skich i angielskich historyk\u00f3w i krytyk\u00f3w rocka, kt\u00f3rym po raz kolejny zaufali\u015bmy. Przecie\u017c patrzenie na Zach\u00f3d to nasza domena. Chyba narodowa.<\/p>\n
Ale manipulacja! – smarknie nam w oczy posiadacz bardziej wnikliwego umys\u0142u i wytknie przebiegle: a gdzie trzecia i si\u00f3dma liga. To te\u017c heavy metal.
\nJasne. Ale poniewa\u017c mi\u0119dzy wierszami ju\u017c przyznali\u015bmy si\u0119 do uprawiania propagandy, nabyli\u015bmy prawo do selekcjonowania informacji – rzucamy na szal\u0119 wy\u0142\u0105cznie atuty. Pami\u0119tamy to ze szko\u0142y. Tam te\u017c, ucz\u0105c si\u0119 na przyk\u0142ad o romantyzmie poznawali\u015bmy najwi\u0119kszych epoki. I prekursor\u00f3w. A poza tym – czy pukanina maluczkich jest w stanie zap\u0119dzi\u0107 nas do czarnej dziury? Czy infantylizm Helloween o\u015bmieszy I ron Maiden? Czy prostactwo Sodoma zag\u0142uszy Guns N’Roses? Czy „Black Dog” nie rzuci na kolana je\u015bli zostanie zagrany bezpo\u015brednio po „Hienie” Hammera? Czy Edward zapomni co to gitara, w chwili gdy kto\u015b upcha go w jednej szufladzie z Napalm Death i Open Fire?
\nJe\u015bli tak, to po\u017cegnajmy na zawsze etykietk\u0119 heavy metal. U\u017cywajmy nazw i nazwisk, a by\u0107 mo\u017ce unikniemy wielu uog\u00f3lnie\u0144 (nobilituj\u0105cych i krzywdz\u0105cych), stereotyp\u00f3w i zafa\u0142szowa\u0144<\/p>\n
Wyj\u0105tkowo nietaktownym uog\u00f3lnieniem dotycz\u0105cym muzyk\u00f3w heavy metal jest przekonanie o ich bardzo ograniczonych mo\u017cliwo\u015bciach zamykaj\u0105cych przed nimi inne artystyczne drogi. Kontruj\u0105c to twierdzenie mo\u017cna by przytoczy\u0107 wiele zapis\u00f3w w kronik rockowych (np. niemetalowe piosenki jakie komponowali cz\u0142onkowie Kiss dla niemetalowych artyst\u00f3w, album „Diver Down” Van Halen). Ale pozw\u00f3lmy, aby o tym, czy heavy metal mo\u017ce by\u0107 wyborem \u015bwiadomym i paru jeszcze sprawach opowiedzia\u0142 jeden z bog\u00f3w rocka – STEYE VAI wyst\u0119puj\u0105cy dzi\u015b w grupie Whitesnake (wcze\u015bniej w Alcatrazz, P.I.L., z Frankiem Zapp\u0105 i Davi-dem Lee Rothern). Oto jego artyku\u0142 (a nie cz\u0119\u015b\u0107 wywiadu) pt. „Mind Pictures” opublikowany przez „Guitar Player” w lipcu 1988 r.: Czasami gramy rzeczy, kt\u00f3re ot, po prostu pojawiaj\u0105 si\u0119 same z siebie i nie wiemy dlaczego. Wed\u0142ug mnie s\u0105 one efektem boskiej inspiracji. Oczywi\u015bcie, mo\u017cna je bra\u0107 za dobr\u0105 monet\u0119 i specjalnie si\u0119 tym nie przejmowa\u0107, ale mo\u017cna te\u017c domalowa\u0107 wyobra\u017ani\u0105 ilustracje do tych flirt\u00f3w z bosko\u015bci\u0105.<\/p>\n
We\u017a instrument i zagraj akord. Spr\u00f3buj wynale\u017a\u0107 taki, jakiego jeszcze nigdy nie gra\u0142e\u015b (to \u0142atwiejsze ni\u017c si\u0119 wydaje – po prostu ustaw palce na gryfie w nowy spos\u00f3b, mo\u017cesz te\u017c rozstroi\u0107 jedn\u0105 czy dwie struny). Uderz akord w dowolny spos\u00f3b i nagraj to. S\u0142uchaj\u0105c nagrania pozw\u00f3l, by tw\u00f3j akord „m\u00f3wi\u0142” do ciebie. Niech jego brzmienie wywo\u0142a obraz w twej g\u0142owie – mo\u017ce znajomy widok, mo\u017ce jakie\u015b prze\u017cycie. Pozw\u00f3l p\u0142yn\u0105\u0107 wyobra\u017ani. Mo\u017ce zdarzy\u0107 si\u0119 tak, \u017ce jedna impresja przerodzi si\u0119 w d\u0142ug\u0105 histori\u0119. Na koniec zapisz to co mia\u0142e\u015b przed oczami. (Gdy mieli\u015bmy po 16 czy 17 lat, m\u00f3j kumpel Joe Dispagni i ja cz\u0119sto bawili\u015bmy si\u0119 w ten spos\u00f3b. Siadali\u015bmy z gitarami i jeden z nas brzd\u0105ka\u0142 akord. Potem opisywali\u015bmy sobie wra\u017cenia jakie wywo\u0142ywa\u0142o w nas brzmienie – zwykle by\u0142y to odleg\u0142e i rozmyte obrazy).<\/p>\n
Jest to \u0107wiczenie wyobra\u017ani i powinno by\u0107 wykonywane bez umiaru. Nie poprzestawaj na jednym akordzie. Pos\u0142uchaj tego, co skomponowa\u0142e\u015b wcze\u015bniej albo piosenki, kt\u00f3r\u0105 lubisz. Pozw\u00f3l wyobra\u017ani zmienia\u0107 kurs. Je\u015bli szukasz specjalnego tematu czy melodii spr\u00f3buj, mo\u017ce znajdziesz je w wizji z przesz\u0142o\u015bci, przysz\u0142o\u015bci albo w ca\u0142kowicie niekonkretnym obrazie. Po pewnym czasie przekonasz si\u0119 jak dobrze takie post\u0119powanie wp\u0142ywa na twoje podej\u015bcie do grania i muzyki.
\nKolejne \u0107wiczenia mog\u0105 pom\u00f3c ci dokona\u0107 odkry\u0107, kt\u00f3rych nie dokona\u0142by\u015b w \u017caden inny spos\u00f3b. Pomy\u015bl o kim\u015b bliskim, albo o sobie. U\u0142\u00f3\u017c piosenk\u0119 w standardowej formie (AABA czy cokolwiek) tak, aby ka\u017cda cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a odbiciem cechy charakteru tej osoby. Prawdopodobnie b\u0119dziesz musia\u0142 zacz\u0105\u0107 od okre\u015blenia swego punktu widzenia na rozmaite aspekty osobowo\u015bci twojego „bohatera”. (Brzmi to jak lepsze nawiedzenie, co? No dobra, a po co ja to pisz\u0119?).
\nPami\u0119taj \u017ceby zawsze gra\u0107 z przesad\u0105 i na wyrost. Je\u015bli uznasz, \u017ce partia wymaga akordu uderzonego twardo – rozwal go na kawa\u0142ki. Je\u015bli konieczne jest co\u015b szybkiego i agresywnego – b\u0105d\u017a tak w\u015bciek\u0142y jak to tylko mo\u017cliwe, b\u0105d\u017a bardziej rozjuszony ni\u017c ci si\u0119 wydaje, \u017ce mo\u017cesz by\u0107. Je\u015bli twoja partia wymaga subtelno\u015bci musisz przed graniem wprowadzi\u0107 si\u0119 w nastr\u00f3j niezm\u0105conej delikatno\u015bci. Takie podej\u015bcie jest konieczne dla uzyskania dynamiki – szczeg\u00f3lnie dynamiki zespo\u0142owej, dlatego, \u017ce dynamika jest najbardziej skuteczna i efektowna, gdy grasz z przesad\u0105.
\nPomy\u015bl teraz o znanych ci s\u0142owach, kt\u00f3re spotyka si\u0119 przy czytaniu zapisu nutowego (adagio, legato itd.). Prawd\u0119 m\u00f3wi\u0105c, do opisania muzyki mo\u017cesz zastosowa\u0107 jakikolwiek przymiotnik, jakiekolwiek s\u0142owo. Na chybi\u0142 trafi\u0142 wybierz s\u0142owo ze -s\u0142ownika i nazwij nim riff, utw\u00f3r, akord albo solo (i nie zapominaj o graniu na wyrost).<\/p>\n
Cokolwiek robisz – wci\u0105\u017c posuwaj si\u0119 do przodu. (Ale nie sprawiaj po drodze b\u00f3lu – ani sobie ani innym).<\/p>\n
KRZYSZTOF WAC\u0141AWIAK<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Heavy metal to b\u0119kart rock and rolla. To „sk\u0142adnica z\u0142omu”, „garkot\u0142uctwo”. „Spust sur\u00f3wki” i „ci\u0119\u017cki przypadek”. Heavy metalowcy nosz\u0105 d\u0142ugie w\u0142osy, aby ukry\u0107 blizny po lobotomii. Na debiutanckim kr\u0105\u017cku Iron Maiden nie znajdziesz utworu „Strange World”. Metallica to zesp\u00f3l du\u0144ski, a Saxon nagra\u0142 heavy metalow\u0105 wersj\u0119 hitu Sinatry „Strangers In The Night”. a do tego…<\/p>\n