{"id":1393,"date":"2016-05-20T11:05:54","date_gmt":"2016-05-20T10:05:54","guid":{"rendered":"http:\/\/www.venco.com.pl\/~cozy\/blog\/?p=1393"},"modified":"2024-04-02T12:44:53","modified_gmt":"2024-04-02T10:44:53","slug":"modne-slowo-design","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/2016\/05\/20\/modne-slowo-design\/","title":{"rendered":"Modne s\u0142owo: design"},"content":{"rendered":"<p>Ostatnio w artykule <a title=\"Przeczytaj artyku\u0142: Nadawa\u0107 charakter czy nadawa\u0107 charakteru? O sk\u0142adni zda\u0144 z czasownikami nada\u0107 i nadawa\u0107\" href=\"http:\/\/lukaszrokicki.pl\/2015\/07\/21\/nadawac-charakter-czy-nadawac-charakteru-o-skladni-zdan-z-czasownikami-nadac-i-nadawac\/\">Nadawa\u0107 charakter czy nadawa\u0107 charakteru? O sk\u0142adni zda\u0144 z czasownikami nada\u0107 i nadawa\u0107<\/a> zn\u0119ca\u0142em si\u0119 nad pewn\u0105 cech\u0105 j\u0119zyka ludzi paraj\u0105cych si\u0119 tematyk\u0105 aran\u017cacji wn\u0119trz i AGD. Pozosta\u0144my wi\u0119c przy tych bran\u017cach, kt\u00f3re \u0142\u0105czy zami\u0142owanie do designu. To zapo\u017cyczone z j\u0119zyka angielskiego s\u0142owo, znacz\u0105ce w j\u0119zyku pochodzenia <i>projekt<\/i>, w tekstach zwi\u0105zanych z tymi bran\u017cami odmieniane jest przez wszystkie przypadki i w zasadzie wydaje si\u0119, \u017ce w zasobie leksykalnym polszczyzny nie ma dla niego konkurencji. Czy rzeczywi\u015bcie nie ma? Prze\u015bled\u017amy to na przyk\u0142adach.<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>W obecnym \u015bwiecie licz\u0105 si\u0119 nie tylko stosowane w urz\u0105dzeniach technologie i funkcjonalno\u015bci, ale i design.<\/p><\/blockquote>\n<p>Nie <i>design<\/i>, tylko <i>wygl\u0105d<\/i>. To s\u0142owo jest tu bardziej naturalne i bardziej zrozumia\u0142e w tym kontek\u015bcie. Oczywi\u015bcie, nie to jest w tym zdaniu najgorsze, lecz niepoprawne u\u017cycie s\u0142\u00f3w <i>technologia<\/i> (zob.: <a title=\"Przeczytaj artyku\u0142: Modne s\u0142owo: technologia\" href=\"http:\/\/lukaszrokicki.pl\/2011\/09\/28\/modne-slowo-technologia\/\">Modne s\u0142owo: technologia<\/a>) i <i>funkcjonalno\u015b\u0107<\/i> (zob. <a title=\"Przeczytaj artyku\u0142: Modne s\u0142owa: funkcjonalno\u015b\u0107, funkcjonalny\" href=\"http:\/\/lukaszrokicki.pl\/2013\/05\/25\/modne-slowa-funkcjonalnosc-funkcjonalny\/\">Modne s\u0142owa: funkcjonalno\u015b\u0107, funkcjonalny<\/a>).<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>Urz\u0105dzenie zwraca uwag\u0119 swym designem.<\/p><\/blockquote>\n<p>Podobnie jak w poprzednim przyk\u0142adzie s\u0142owo wygl\u0105d by\u0142oby mniej pretensjonalne, bardziej jednoznaczne i wr\u0119cz oczywiste.<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>Jest to coroczne miejsce spotka\u0144 specjalist\u00f3w z zakresu designu.<\/p><\/blockquote>\n<p>No prosz\u0119, w czasach mojej m\u0142odo\u015bci nazywano t\u0119 dziedzin\u0119 <i>wzornictwem<\/i>. Nikt mnie nie przekona, \u017ce <i>design<\/i> brzmi lepiej.<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>I w\u0142a\u015bnie te detale nadaj\u0105 urz\u0105dzeniu designu.<\/p><\/blockquote>\n<p>A to ju\u017c \u2014 nazwijmy rzecz po imieniu \u2014 idiotyzm jakich ma\u0142o. Pomijam ju\u017c ra\u017c\u0105cy mnie b\u0142\u0105d sk\u0142adniowy (zob. <a title=\"Przeczytaj artyku\u0142: Nadawa\u0107 charakter czy nadawa\u0107 charakteru? O sk\u0142adni zda\u0144 z czasownikami nada\u0107 i nadawa\u0107\" href=\"http:\/\/lukaszrokicki.pl\/2015\/07\/21\/nadawac-charakter-czy-nadawac-charakteru-o-skladni-zdan-z-czasownikami-nadac-i-nadawac\/\">Nadawa\u0107 charakter czy nadawa\u0107 charakteru? O sk\u0142adni zda\u0144 z czasownikami nada\u0107 i nadawa\u0107<\/a>). Je\u015bli ju\u017c, to <i>nadaj\u0105 design<\/i>, ale co to w sumie mia\u0142oby znaczy\u0107? Konstrukcje <i>nadaj\u0105 styl<\/i>, <i>nadaj\u0105 charakter<\/i> by\u0142yby stokro\u0107 lepsze.<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>I w\u0142a\u015bnie te detale dodaj\u0105 urz\u0105dzeniu designu.<\/p><\/blockquote>\n<p>Przyk\u0142ad niby podobny do poprzedniego, ale jeszcze bardziej idiotyczny. Jak mo\u017cna *<i>doda\u0107 designu<\/i>? Mo\u017cna\u017c *<i>doda\u0107 wygl\u0105du<\/i>? Nie, mo\u017cna <i>nada\u0107 wygl\u0105d<\/i>. Je\u015bl ju\u017c te detale czego\u015b dodaj\u0105, to jakiego\u015b <i>charakteru<\/i>, <i>stylu<\/i>, <i>elegancji<\/i> itp.<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>Linia urz\u0105dze\u0144 nawi\u0105zuj\u0105cych do designu retro.<\/p><\/blockquote>\n<p>A utrwalony ju\u017c w polszczy\u017anie <i>styl retro<\/i> w be\u0142kotliwy j\u0119zyk gryzie?<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>Urz\u0105dzenie charakteryzuje si\u0119 ponadczasowym designem.<\/p><\/blockquote>\n<p>Nieprecyzyjne. Czym si\u0119 charakteryzuje: <i>stylem<\/i>, <i>wygl\u0105dem<\/i>, <i>wzornictwem<\/i>? Niby chodzi prawie o to samo, ale <i>prawie<\/i> robi r\u00f3\u017cnic\u0119 (nie tylko w reklamach, w \u017cyciu cz\u0119stokro\u0107 bardziej).<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>Uwag\u0119 zwraca elegancki design urz\u0105dzenia.<\/p><\/blockquote>\n<p><i>Elegancki styl<\/i> lub <i>elegancki wygl\u0105d<\/i> brzmia\u0142yby lepiej i bardziej naturalnie.<\/p>\n<div><\/div>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>Ten model mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 wyj\u0105tkowym designem.<\/p><\/blockquote>\n<p>Sztuczne, \u017ce a\u017c plastik uszy kaleczy. Mo\u017ce poszczyci\u0107 si\u0119 <i>wyj\u0105tkowym wygl\u0105dem<\/i>.<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>Sam design to jednak nie wszystko.<\/p><\/blockquote>\n<p>Podobnie jak w wielu innych przyk\u0142adach s\u0142owo <i>wygl\u0105d<\/i> by\u0142oby lepsze.<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>Charakterystyczny, lekko orientalny design urz\u0105dzenia.<\/p><\/blockquote>\n<p>Orientalny mo\u017ce by\u0107 <i>styl<\/i> lub <i>wygl\u0105d<\/i>.<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>Kolejnym przyk\u0142adem w\u0142oskiego designu jest\u2026<\/p><\/blockquote>\n<p>Lepiej: <i>w\u0142oskiego wzornictwa<\/i> lub <i>w\u0142oskiego stylu<\/i>.<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>Design obudowy zosta\u0142 zaprojektowany przez\u2026<\/p><\/blockquote>\n<p>OMG lub bardziej po polsku: BPING (Bo\u017ce, patrzysz i nie grzmisz). Po co to nad\u0119cie?<i>Design<\/i> mo\u017cna te\u017c rozumie\u0107 jako <i>projekt<\/i>. Projekt zosta\u0142 zaprojektowany? Pokraczny pleonazm (zob. <a title=\"Przeczytaj artyku\u0142: Pleonazmy i tautologie\" href=\"http:\/\/lukaszrokicki.pl\/2011\/09\/05\/pleonazmy-i-tautologie\/\">Pleonazmy i tautologie<\/a>). O wiele pro\u015bciej by\u0142oby napisa\u0107: <i>Obudowa zosta\u0142a zaprojektowana przez\u2026<\/i><\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>Za opracowanie designu odpowiedzialny by\u0142\u2026<\/p><\/blockquote>\n<p>BPING! Jakby nie mo\u017cna by\u0142o napisa\u0107: <i>za opracowanie projektu<\/i>, <i>za wizualn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 projektu<\/i> (je\u017celi potrzeba wi\u0119kszej precyzji).<\/p>\n<blockquote class=\"cytat\"><p>Zalet\u0105 urz\u0105dzenia jest ergonomiczny design.<\/p><\/blockquote>\n<p>Ergonomia to (z grubsza rzecz ujmuj\u0105c) wygoda u\u017cytkowania. Bardziej na miejscu by\u0142oby wi\u0119c napisa\u0107 o <i>ergonomicznym kszta\u0142cie<\/i> albo <i>ergonomicznej konstrukcji<\/i> (zale\u017cnie od rzeczywisto\u015bci), bo o to zapewne chodzi.<\/p>\n<h3>Podsumowanie<\/h3>\n<p>Czy to znaczy, \u017ce s\u0142owo <i>design<\/i> jest w polszczy\u017anie zb\u0119dne i powinno by\u0107 zakazane? Nie zakazywa\u0142bym go, ale z czystym sumieniem mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to zapo\u017cyczenie jest nie tyle mo\u017ce zb\u0119dne, co zdecydowanie nadu\u017cywane. Zapo\u017cyczenia maj\u0105 sens wtedy, gdy w rodzimym j\u0119zyku brakuje jakiego\u015b okre\u015blenia. Jak widzimy, we wszystkich powy\u017cszych przyk\u0142adach, a s\u0105 to bardzo typowe konstrukcje, znalezienie polskiego odpowiednika s\u0142owa <i>design<\/i> nie jest w jakiejkolwiek mierze trudne. Co wi\u0119cej, s\u0142owo <i>design<\/i> z racji jego nadu\u017cywania sta\u0142o si\u0119 poj\u0119ciem wieloznacznym, a komunikacji j\u0119zykowej s\u0142u\u017cy precyzja wypowiedzi i u\u017cywanych w niej \u015brodk\u00f3w j\u0119zykowych. Mo\u017cna wi\u0119c stwierdzi\u0107, \u017ce w tym wypadku dwa najwa\u017cniejsze kryteria decyduj\u0105ce o zasadno\u015bci zapo\u017cycze\u0144 wskazuj\u0105, i\u017c polskie odpowiedniki s\u0105 lepsze.<\/p>\n<p>Jakie jest wi\u0119c uzasadnienie u\u017cywania s\u0142owa <i>design<\/i> w polszczy\u017anie? W zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci wypadk\u00f3w tylko i wy\u0142\u0105cznie j\u0119zykowa moda bran\u017cowa, kt\u00f3ra prowadzi do zubo\u017cenia s\u0142ownictwa. Modne s\u0142owo, w tym wypadku <i>design<\/i>, zaw\u0142aszcza sobie coraz wi\u0119kszy obszar znacze\u0144 i wypiera rodzime bardziej precyzyjne znaczeniowo wyrazy. Niestety, je\u015bliby przeanalizowa\u0107 ustnie i pisemne wypowiedzi niekt\u00f3rych os\u00f3b, mo\u017cna odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce one po prostu innych s\u0142\u00f3w poza tym jednym ju\u017c nie znaj\u0105. A to ju\u017c jest ten moment, w kt\u00f3rym ko\u0144czy si\u0119 moda, a zaczynaj\u0105 braki w kulturze j\u0119zyka\u2026<\/p>\n<p>Tylko czeka\u0107, a\u017c jaki\u015b modni\u015b Instytut Wzornictwa Przemys\u0142owego przemianuje na Instytut Designu Przemys\u0142owego, a o dziewczynie powie, \u017ce ma <i>\u0142adny design<\/i>\u2026<\/p>\n<p>\u017ar\u00f3d\u0142o:\u00a0http:\/\/lukaszrokicki.pl\/2015\/07\/29\/modne-slowo-design\/<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p class=\"excerpt\">Ostatnio w artykule Nadawa\u0107 charakter czy nadawa\u0107 charakteru? O sk\u0142adni zda\u0144 z czasownikami nada\u0107 i nadawa\u0107 zn\u0119ca\u0142em si\u0119 nad pewn\u0105 cech\u0105 j\u0119zyka ludzi paraj\u0105cych si\u0119 tematyk\u0105 aran\u017cacji wn\u0119trz i AGD. Pozosta\u0144my wi\u0119c przy tych bran\u017cach, kt\u00f3re \u0142\u0105czy zami\u0142owanie do designu. To zapo\u017cyczone z j\u0119zyka angielskiego s\u0142owo, znacz\u0105ce w j\u0119zyku pochodzenia projekt, w tekstach zwi\u0105zanych z&hellip;<\/p>\n<p class=\"more-link-p\"><a class=\"more-link\" href=\"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/2016\/05\/20\/modne-slowo-design\/\">Read more &rarr;<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[132],"tags":[51],"class_list":["post-1393","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-jezyk-polski","tag-jezyk-polski"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1393","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1393"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1393\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2517,"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1393\/revisions\/2517"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1393"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1393"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1393"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}