Tym razem o kolejnym modnym i zdecydowanie nadu\u017cywanym s\u0142owie: metodologia<\/i>. Przy okazji zajm\u0119 si\u0119 te\u017c pokrewnymi wyrazami: metoda<\/i> i metodyka<\/i>, wyja\u015bniaj\u0105c ich znaczenie, wzajemny stosunek i zakres zastosowania.<\/p>\n
Niestety, nie obejdzie si\u0119 przy tej okazji bez kontrowersji, gdy\u017c b\u0119d\u0119 musia\u0142 pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 pewnym j\u0119zykowym eksperymentem, by zweryfikowa\u0107 zasadno\u015b\u0107 rozstrzygni\u0119cia przyj\u0119tego przez autor\u00f3w pewnego bardzo cenionego przeze mnie s\u0142ownika\u2026<\/p>\n
Zakres stosowania s\u0142owa metodologia<\/i> przez u\u017cytkownik\u00f3w j\u0119zyka jest zr\u00f3\u017cnicowany, najcz\u0119\u015bciej jednak wyst\u0119puje ono w j\u0119zyku firm zajmuj\u0105cych si\u0119 r\u00f3\u017cnego rodzaju audytami, badaniami statystycznymi, badaniami opinii publicznej, rynku, sporz\u0105dzaniem rating\u00f3w itp. Mo\u017cna wi\u0119c przeczyta\u0107, \u017ce dany podmiot stosuje okre\u015blon\u0105 metodologi\u0119 oblicze\u0144<\/i>, metodologi\u0119 bada\u0144<\/i>, metodologi\u0119 eksperck\u0105<\/i>, a nawet\u2026 metodologi\u0119 kontroli jako\u015bci<\/i> lub metodologi\u0119 klasyfikacji urz\u0105dze\u0144<\/i>.<\/p>\nMetodologia a metoda<\/h3>\n
O tym, \u017ce w powy\u017cszych kontekstach wyraz metodologia<\/i> jest nadu\u017cywany i stosowany w spos\u00f3b nieuzasadniony jego znaczeniem, \u015bwiadczy definicja:<\/p>\n <\/a>metodologia<\/b> \u2014 nauka o metodach bada\u0144 naukowych stosowanych w danej dziedzinie wiedzy1<\/a><\/sup><\/p><\/blockquote>\n Owszem, niew\u0105tpliwie to, co owe firmy lub inne podmioty robi\u0105, ma naukowe, metodologiczne podstawy, jednak m\u00f3wienie tu o metodologii<\/i> na okre\u015blenie sposobu prowadzenia ich dzia\u0142a\u0144 jest jak strzelanie do komara z armaty. W powy\u017cszych przypadkach odpowiednie jest s\u0142owo metoda<\/i>, definiowane jako:<\/p>\n <\/a>metoda<\/b> \u2014 \u015bwiadomie stosowany spos\u00f3b post\u0119powania maj\u0105cy prowadzi\u0107 do osi\u0105gni\u0119cia zamierzonego celu2<\/a><\/sup><\/p><\/blockquote>\n R\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy metodologi\u0105<\/i> a metod\u0105<\/i> jest taka jak mi\u0119dzy medycyn\u0105 a stawianiem baniek \u2014 stawianie baniek to jedna z dopuszczonych przez medycyn\u0119 metod post\u0119powania w terapii. Metodologia<\/i> jest dziedzin\u0105 nauki wskazuj\u0105c\u0105 mo\u017cliwe do zastosowania w danym celu metody, rozpatruj\u0105c\u0105 ich skuteczno\u015b\u0107 i u\u017cyteczno\u015b\u0107, jednak do praktycznych dzia\u0142a\u0144 nie wykorzystujemy metodologii<\/i> jako takiej, lecz konkretne metody<\/i>, wybrane w oparciu o wiedz\u0119 metodologiczn\u0105. Mo\u017cemy wiedzie\u0107 wiele o metodologii bada\u0144 statystycznych i na podstawie tej metodologicznej wiedzy zdecydujemy, jak\u0105 metod\u0105 przeprowadzi\u0107 konkretne badanie.<\/p>\n Metodologia<\/b> jest teoretyczn\u0105 wiedz\u0105 o metodach. Nie da si\u0119 wi\u0119c nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w podanych na pocz\u0105tku przyk\u0142adach s\u0142owo metoda<\/i>jest o wiele bardziej trafne, gdy\u017c wszystkie te sformu\u0142owania odnosz\u0105 si\u0119 ju\u017c do sfery dzia\u0142a\u0144 praktycznych, sposobu ich wykonywania. Niew\u0105tpliwie jednak metody<\/i> te powsta\u0142y na gruncie jakiej\u015b metodologii<\/i> i znajduj\u0105 w niej uzasadnienie, ale to juz zupe\u0142nie inna kwestia.<\/p>\n Rozgraniczenie metody<\/i> i metodologii<\/i> mo\u017ce czasem wywo\u0142ywa\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci. Co prawda, autorzy S\u0142ownika poprawnej polszczyzny PWN<\/i> zacieraj\u0105 granic\u0119 mi\u0119dzy tymi poj\u0119ciami, uznaj\u0105c, i\u017c metodologia<\/i> to tak\u017ce (opr\u00f3cz swego podstawowego znaczenia) spos\u00f3b wykonywania jakich\u015b prac umys\u0142owych<\/i>, trudno jednak oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce post\u0105pili w tym wypadku bardzo arbitralnie i w zasadzie trudno jest w innych \u017ar\u00f3d\u0142ach znale\u017a\u0107 podstawy do przyj\u0119tego przez nich dosy\u0107 m\u0119tnego rozwi\u0105zania. Kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c: wyrazumetoda<\/i> mogliby\u015bmy u\u017cywa\u0107 w odniesieniu do jakichkolwiek czynno\u015bci, a metodologia<\/i> \u2014 tylko do czynno\u015bci umys\u0142owych. Nie jest to chyba dobre rozwi\u0105zanie, gdy\u017c trudno orzec, jakie prace zaliczaj\u0105 si\u0119 do umys\u0142owych (rozr\u00f3\u017cnienie jest tylko na poz\u00f3r oczywiste, a ju\u017c nawet pobie\u017cna analiza ujawnia, i\u017c jest to kategoria wyj\u0105tkowo nieostra) \u2014 a ponadto nawet je\u015bli powiemy o metodologii oblicze\u0144<\/i> (przyk\u0142ad u\u017cycia s\u0142owa metodologia<\/i> podany w SPP), to nie powiemy, \u017ce np. wykonujemy dodawanie metodologi\u0105 pisemn\u0105<\/i>. I wykonawszy ten prosty eksperyment j\u0119zykowy, wracamy do punktu wyj\u015bcia, gdy\u017c m\u00f3wi\u0105c o metodologii oblicze\u0144<\/i>, mamy na my\u015bli de facto nie spos\u00f3b ich wykonywania, lecz\u2026 pewn\u0105 teori\u0119 oblicze\u0144, a wi\u0119c metodologi\u0119<\/i> w pierwszym znaczeniu, kt\u00f3re okazuje si\u0119 jedynym uzasadnionym.<\/p>\n Pozostaje nam jeszcze dopowiedzie\u0107, jak do metodologii<\/i> i metody<\/i> ma si\u0119 metodyka<\/i>. Wyraz ten ma dwa znaczenia:<\/p>\n <\/a>Metodyka<\/b> Dla nas istotne jest to pierwsze. Widzimy, \u017ce metodyka<\/i> plasuje si\u0119 gdzie\u015b mi\u0119dzymetodologi\u0105<\/i> a metod\u0105<\/i>.<\/p>\n Metodologia<\/b> jest szeroko rozumian\u0105 teori\u0105 dotycz\u0105c\u0105 dost\u0119pnych w danej dziedzinie metod i ich cech funkcjonalnych. Metodyka<\/b> ogranicza t\u0119 teori\u0119 do zasad w\u0142a\u015bciwego doboru i stosowania metod<\/b>, metoda<\/b> za\u015b jest gotowym algorytmem dzia\u0142ania.<\/p><\/blockquote>\n W praktyce rozr\u00f3\u017cnienie, co jest metodyk\u0105<\/i>, a co metodologi\u0105<\/i>, jest bardzo cz\u0119sto trudne. Metodyka<\/i> zawiera si\u0119 lub mo\u017ce zawiera\u0107 w metodologii<\/i>, bardzo cz\u0119sto jednak dana metodyka<\/i> jest tak rozbudowana, \u017ce nie r\u00f3\u017cni si\u0119 znacz\u0105co od metodologii<\/i>. Je\u015bli mamy taki problem, to je\u015bli nie m\u00f3wimy o pedagogice, bezpieczniej b\u0119dzie u\u017cywa\u0107 s\u0142owa metodologia<\/i>.<\/p>\n Trzeba w tym momencie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce w pedagogice kwestia u\u017cywania tych s\u0142\u00f3w wygl\u0105da inaczej ni\u017c w pozosta\u0142ych dziedzinach. Przede wszystkim s\u0142owa metodologia<\/i> do pedagogiki nie odnosi si\u0119 w og\u00f3le \u2014 praktycznie funkcj\u0119 i znaczenie tego wyrazu w odniesieniu do tej dziedziny przej\u0119\u0142o s\u0142owo metodyka<\/i>. Na jej podstawie wdra\u017ca si\u0119 w praktyce pedagogicznej okre\u015blone metody<\/i> pracy, czyli \u2014 kr\u00f3tko m\u00f3wi\u0105c \u2014 stosowane w praktyce sposoby prowadzenia czynno\u015bci dydaktycznych. Tak wi\u0119c s\u0142owo metoda<\/i>wyst\u0119puje tu w znaczeniu nieodbiegaj\u0105cym od tego stosowanego w innych dziedzinach. Je\u015bli za\u015b chodzi o metodologi\u0119<\/i>, to wyraz ten zarezerwowany jest w tej dziedzinie do m\u00f3wienia o metodologii bada\u0144 pedagogicznych<\/i>, kt\u00f3ra jest rozumiana jako teoria tych\u017ce bada\u0144, gdy\u017c w ich prowadzeniu pos\u0142ugujemy si\u0119 naturalnie metodami badawczymi<\/i>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Tym razem o kolejnym modnym i zdecydowanie nadu\u017cywanym s\u0142owie: metodologia. Przy okazji zajm\u0119 si\u0119 te\u017c pokrewnymi wyrazami: metoda i metodyka, wyja\u015bniaj\u0105c ich znaczenie, wzajemny stosunek i zakres zastosowania. Niestety, nie obejdzie si\u0119 przy tej okazji bez kontrowersji, gdy\u017c b\u0119d\u0119 musia\u0142 pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 pewnym j\u0119zykowym eksperymentem, by zweryfikowa\u0107 zasadno\u015b\u0107 rozstrzygni\u0119cia przyj\u0119tego przez autor\u00f3w pewnego bardzo cenionego…<\/p>\n
\nW praktycznych dzia\u0142aniach pos\u0142ugujemy si\u0119 metodami<\/b>, wybranymi w oparciu o wiedz\u0119 z zakresu metodologii.<\/p><\/blockquote>\nMetodologia a metoda \u2014 kontrowersje<\/h3>\n
Metodyka a metodologia<\/h3>\n
\n1. zbi\u00f3r zasad dotycz\u0105cych sposob\u00f3w wykonywania jakiej\u015b pracy
\n2. dzia\u0142 pedagogiki omawiaj\u0105cy cele i sposoby nauczania jakiego\u015b przedmiotu3<\/a><\/sup><\/p><\/blockquote>\nMetodologia, metodyka i metoda w pedagogice<\/h3>\n