{"id":1301,"date":"2016-02-03T16:28:51","date_gmt":"2016-02-03T15:28:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.venco.com.pl\/~cozy\/blog\/?p=1301"},"modified":"2016-02-03T16:28:51","modified_gmt":"2016-02-03T15:28:51","slug":"sztuczki-prawne-nie-sa-prawem","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/2016\/02\/03\/sztuczki-prawne-nie-sa-prawem\/","title":{"rendered":"Sztuczki prawne nie s\u0105 prawem"},"content":{"rendered":"
\u00a0Dokonywana – wbrew tej \u0142aci\u0144skiej sentencji – instrumentalizacja prawa niekt\u00f3rych polityk\u00f3w urzeka pomys\u0142owo\u015bci\u0105 i prostot\u0105, natomiast wi\u0119kszo\u015b\u0107 prawnik\u00f3w zwala z n\u00f3g prymitywizmem i prostactwem<\/div>\n
\n
\n
\n
\n
\n
<\/header>\n<\/section>\n<\/div>\n
\n

\"\"W jednym z telewizyjnych wywiad\u00f3w prof. Jadwiga Staniszkis stwierdzi\u0142a, \u017ce grupa ekspert\u00f3w sprzyjaj\u0105cych aktualnej w\u0142adzy to \u015bwietni prawnicy zdolni do wymy\u015blenia r\u00f3\u017cnego rodzaju sztuczek prawnych. Wskaza\u0142a nawet na konkretn\u0105 osob\u0119 ze stopniem naukowym, ale nie b\u0119d\u0119 jej tutaj wymienia\u0142, poniewa\u017c nie chc\u0119 personalizowa\u0107 swojej polemiki.<\/p>\n

Czym s\u0105 w istocie owe sztuczki prawne? W jednym („Wyborcza”, 8 stycznia) przytoczy\u0142em ma\u0142o znan\u0105 sentencj\u0119 \u0142aci\u0144sk\u0105: apices iuris non sunt iura<\/i> („sztuczki prawne nie s\u0105 prawem”). W kontek\u015bcie spor\u00f3w toczonych na linii prawnicy – politycy warto j\u0105 nieco przybli\u017cy\u0107 czytelnikom, poniewa\u017c dokonywana w ten spos\u00f3b instrumentalizacja prawa tylko niekt\u00f3rych polityk\u00f3w urzeka swoj\u0105 pomys\u0142owo\u015bci\u0105 i prostot\u0105, natomiast wi\u0119kszo\u015b\u0107 prawnik\u00f3w zwala z n\u00f3g swoim prymitywizmem i prostactwem. Przytoczona \u0142aci\u0144ska sentencja autorstwa rzymskiego jurysty Ulpiana pierwotnie, jak wskazuje prof. Witold Wo\u0142odkiewicz, nieco inaczej brzmia\u0142a: non congruit de apicibus iuris disputare<\/i> („nie przystoi prowadzi\u0107 dyskusji, pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 kruczkami prawnymi”). Rzeczywi\u015bcie, nie przystoi – je\u015bli nauka znaczy nauka, a prawo znaczy prawo („Wyborcza”, 29 grudnia).<\/p>\n

+ Sztuczka nr 1<\/b> – je\u015bli postanowienia konstytucji s\u0105 niewygodne, to nale\u017cy je rozwodni\u0107. Cytowany przeze mnie w innym miejscu<\/a> („Wyborcza”, 1 grudnia) niemiecki prawnik Gustav Radbruch pisa\u0142, \u017ce tylko to, co jest prawem, s\u0142u\u017cy narodowi. Wystarczy jednak nieco zmieni\u0107 szyk tego zdania i napisa\u0107, \u017ce tylko to, co s\u0142u\u017cy narodowi, jest prawem, i droga do kontestacji obowi\u0105zuj\u0105cej konstytucji stoi otworem. Kto si\u0119 o\u015bmieli zaprzeczy\u0107, \u017ce najwy\u017csz\u0105 warto\u015bci\u0105 jest „dobro narodu”? To poj\u0119cie, pisa\u0142 Stefan Chwin<\/a> („Du\u017cy Format”, 31 grudnia), jest „pot\u0119\u017cne jak m\u0142ot. Za jego pomoc\u0105 mo\u017cna postawi\u0107 na baczno\u015b\u0107 ka\u017cdego. S\u0142owo >>prawo<< wydaje si\u0119 przy nim blade, wodniste, ja\u0142owo abstrakcyjne”. M\u0142ot jak to m\u0142ot – jako narz\u0119dzie<\/a> jest prosty, jako argument w dyskusji staje si\u0119 prostacki.<\/p>\n

+ Sztuczka nr 2<\/b> – wi\u0119kszo\u015b\u0107 ma zawsze racj\u0119, nie mo\u017ce przegra\u0107 g\u0142osowania. Jako zasada wydaje si\u0119 to proste, jako sztuczka prawna razi swoim g\u0142uchym na argumenty prostactwem.<\/p>\n

W trakcie dyskusji nad zmian\u0105 ustawy o TK w komisji sejmowej dosz\u0142o, jak wiemy, do reasumpcji g\u0142osowania, poniewa\u017c kt\u00f3ry\u015b z pos\u0142\u00f3w krzykn\u0105\u0142, \u017ce w g\u0142osowaniu bra\u0142y udzia\u0142 osoby nieuprawnione. Prawda czy nie, g\u0142osujmy, ale nie ponownie, tylko od nowa.<\/p>\n

Dla przeci\u0119tnego cz\u0142owieka jest to drobny, z pozoru pozbawiony znaczenia szczeg\u00f3\u0142, ale prawnicy dobrze wiedz\u0105, \u017ce ca\u0142kowicie zmienia sens reasumpcji. Takie podej\u015bcie do g\u0142osowania mo\u017ce mie\u0107 jednak dalej id\u0105ce konsekwencje ni\u017c tylko trywializm i banalno\u015b\u0107 opisanego zdarzenia. Mo\u017cna bowiem spokojnie i z premedytacj\u0105 czeka\u0107 na tak\u0105 przypadkow\u0105 frekwencj\u0119 na sali sejmowej, a\u017c otworzy si\u0119 droga do zmiany konstytucji. To ju\u017c nie jest ani prosta, ani prostacka sztuczka prawna, to co\u015b znacznie powa\u017cniejszego.<\/p>\n

+ Sztuczka nr 3<\/b> – manipulujmy tekstem prawnym i tw\u00f3rzmy pozory legalizmu na potrzeby \u0142atwowierno\u015bci przeci\u0119tnego cz\u0142owieka, nawet kosztem semantyki i logiki. Mo\u017ce ludzi urzeknie prostota naszej argumentacji, nikt nie zwr\u00f3ci uwagi na jej prostactwo.<\/p>\n

Sprawdzi\u0142em, to dzia\u0142a. Ostatnio na wyk\u0142adzie z filozofii prawa w kontek\u015bcie sporu o TK zada\u0142em studentom pytanie, jak rozumiej\u0105 s\u0142owo „oraz”. Zgodnym ch\u00f3rem odpowiedzieli w pierwszym odruchu, \u017ce jest to synonim sp\u00f3jnika „i”. Wskaza\u0142em im jednak na skutki takiej interpretacji – oznacza ona bowiem, \u017ce skoro np. zgodnie z art. 100 konstytucji kandydat\u00f3w na pos\u0142\u00f3w zg\u0142aszaj\u0105 „partie polityczne oraz wyborcy”, to znaczy, i\u017c musz\u0105 to robi\u0107 \u0142\u0105cznie i wsp\u00f3lnie „partie polityczne i wyborcy”, a to jest absurd. Zmienili wi\u0119c zdanie – „oraz” oznacza w tym kontek\u015bcie „a tak\u017ce”.<\/span><\/p>\n

+ Sztuczka nr 4<\/b> – stawiajmy przeciwnika w prawnie k\u0142opotliwej sytuacji. Podkre\u015blajmy np. wa\u017cn\u0105 rol\u0119 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w zakresie badania konstytucyjno\u015bci akt\u00f3w prawnych, ale jednocze\u015bnie stw\u00f3rzmy tak\u0105 procedur\u0119, by de facto nie m\u00f3g\u0142 spe\u0142ni\u0107 swojego zadania. To jednak nie wszystko – powinna temu towarzyszy\u0107 wybi\u00f3rcza ocena rzeczywisto\u015bci. Je\u015bli Trybuna\u0142 odm\u00f3wi\u0142 rozpatrzenia uchwa\u0142 Sejmu o uniewa\u017cnieniu wyboru jednych s\u0119dzi\u00f3w i powo\u0142aniu innych z pomini\u0119ciem zmiany w ustawie o Trybunale Konstytucyjnym (postanowienie z 7 stycznia), to przemilczymy to pomini\u0119cie. Je\u015bli jednak odwa\u017cy si\u0119 zrobi\u0107 to samo w odniesieniu do kontroli<\/a> konstytucyjno\u015bci ustawy z 22 grudnia, to prawdopodobnie b\u0119dziemy bi\u0107 na alarm.<\/p>\n

W codziennym \u017cyciu prostactwo ma niestety znacznie wi\u0119ksz\u0105 si\u0142\u0119 ra\u017cenia ni\u017c prostota. M\u0142ot dzia\u0142a skuteczniej ni\u017c waga.<\/p>\n

Jednak nie wolno go u\u017cywa\u0107 zar\u00f3wno wtedy, gdy spieramy si\u0119 np. o cen\u0119 warzyw<\/a> na straganie, ale w jeszcze wi\u0119kszym stopniu w\u00f3wczas, gdy stanowimy, stosujemy i interpretujemy prawo. Sztuczki prawne tworz\u0105 pozory legalizmu – w rezultacie nasze wolno\u015bci i prawa te\u017c staj\u0105 si\u0119 pozorne.<\/p>\n

Prof. Jerzy Zajad\u0142o – kierownik Katedry Teorii i Filozofii Pa\u0144stwa i Prawa na Uniwersytecie Gda\u0144skim<\/i><\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/p>\n

Ca\u0142y tekst: http:\/\/wyborcza.pl\/1,75968,19472446,sztuczki-prawne.html#ixzz3z7RheoR6<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u00a0Dokonywana – wbrew tej \u0142aci\u0144skiej sentencji – instrumentalizacja prawa niekt\u00f3rych polityk\u00f3w urzeka pomys\u0142owo\u015bci\u0105 i prostot\u0105, natomiast wi\u0119kszo\u015b\u0107 prawnik\u00f3w zwala z n\u00f3g prymitywizmem i prostactwem W jednym z telewizyjnych wywiad\u00f3w prof. Jadwiga Staniszkis stwierdzi\u0142a, \u017ce grupa ekspert\u00f3w sprzyjaj\u0105cych aktualnej w\u0142adzy to \u015bwietni prawnicy zdolni do wymy\u015blenia r\u00f3\u017cnego rodzaju sztuczek prawnych. Wskaza\u0142a nawet na konkretn\u0105 osob\u0119 ze…<\/p>\n

Read more →<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[8],"class_list":["post-1301","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-bez-kategorii","tag-prawo"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1301","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1301"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1301\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1301"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1301"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/u239160.webh.me\/jakisproblem.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1301"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}